🔰 مطلبی از الجزیره:
🔸مذاکرات چهارروزه میان پاکستان و افغانستان در استانبول با شکست مواجه شد. این گفتگوها که با میانجی گری قطر و ترکیه انجام شد، آخرین تلاش برای جلوگیری از تشدید درگیری ها میان دو کشور بود، اما بی اعتمادی عمیق و اختلاف بر سر گروه تحریک طالبان پاکستان باعث شد هیچ توافقی حاصل نشود. وزیر اطلاعات پاکستان، عطاالله تارار، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، هیئت افغان را به “انحراف و فریب” متهم کرد و گفت مذاکرات نتوانسته به راه حلی عملی برسد.
🔸پاکستان از دولت طالبان افغانستانی خواسته بود علیه اعضای تی تی پی که به گفته اسلام آباد در خاک افغانستان پناه گرفته اند، اقدام کند. در مقابل، طالبان می گویند تی تی پی مسئله ای داخلی برای پاکستان است و افغانستان مسئول ناامنی های آن کشور نیست. منابع افغان نیز هیئت پاکستانی را به “عدم هماهنگی و مواضع نامشخص” متهم کردند و گفتند طرف پاکستانی چند بار میز مذاکره را ترک کرده است.
🔸در هفته های اخیر، درگیری های مرزی میان دو کشور شدت گرفته و ده ها نظامی و غیرنظامی از دو طرف کشته یا زخمی شده اند. سال ۲۰۲۴ یکی از خونین ترین سال ها برای پاکستان در یک دهه اخیر بود و در سال ۲۰۲۵ نیز حملات تی تی پی افزایش یافته است. طبق گزارش مرکز داده های درگیری های مسلحانه، این گروه در سال گذشته بیش از ۶۰۰ حمله علیه نیروهای امنیتی پاکستان انجام داده است. بیشتر این حملات در ایالات خیبرپختونخوا و بلوچستان متمرکز بوده اند.
🔸تحلیلگران می گویند که روابط طالبان افغانستان و تی تی پی ریشه ای ایدئولوژیک دارد و این امر جداسازی آن ها را برای کابل دشوار می کند. باقر سجاد سید، روزنامه نگار و کارشناس امنیتی پاکستانی، معتقد است که طالبان افغان به تی تی پی برای حفظ نظم داخلی خود متکی هستند، بنابراین حاضر نیستند علیه این گروه اقدام کنند.
🔸روابط دو کشور از زمان بازگشت طالبان به قدرت در ۲۰۲۱ به شدت تیره شده است. پاکستان که زمانی حامی اصلی طالبان بود، اکنون آنان را به پناه دادن به تی تی پی و دیگر گروه های شورشی مانند ارتش آزادی بلوچستان و شاخه خراسان داعش متهم می کند؛ اتهامی که کابل رد می کند. از سوی دیگر، طالبان معتقدند اسلام آباد از برچسب “تروریسم” برای اهداف سیاسی استفاده می کند.
🔸برخی منابع دیپلماتیک میگویند پاکستان ممکن است پس از شکست مذاکرات به گزینه نظامی بازگردد. وزیر دفاع پاکستان، خواجه آصف، اخیراً هشدار داده بود که اگر روند صلح به نتیجه نرسد، کشورش آماده “جنگ آشکار” با افغانستان است. تحلیلگران هشدار میدهند که چنین اقدامی میتواند به افزایش نفرت عمومی از پاکستان در میان افغانها منجر شود و حتی موقعیت طالبان را در داخل افغانستان تقویت کند.
🔸در مقابل، برخی کارشناسان مانند احسان الله تیپو محسود و سمیع یوسف زی می گویند که طالبان تجربه مقاومت در برابر فشار نظامی را دارند و بعید است در برابر تهدیدهای پاکستان عقب نشینی کنند. آنها یادآور می شوند که اگر رهبر طالبان، هبت الله آخندزاده، فرمان جهاد علیه پاکستان صادر کند، موج جدیدی از بسیج نیروهای افغان ممکن است آغاز شود.
🔸در مجموع، شکست مذاکرات استانبول و افزایش حملات مرزی، نشانگر بحرانی عمیق میان دو کشور است که ریشه در بی اعتمادی تاریخی، اختلاف ایدئولوژیک و منافع متضاد دارد. کارشناسان هشدار می دهند که ادامه این وضعیت میتواند افغانستان و پاکستان را به سوی درگیری گسترده تری سوق دهد؛ درگیری ای که در نهایت تنها گروه هایی چون تی تی پی از آن سود خواهند برد.
@tarjomanaf
