⬅️در سال ۲۰۲۵، کابل با بحرانی چندوجهی و شدید در حوزه آب مواجه است، بحرانی که اگر مهار نشود، ممکن است به تهدیدی وجودی برای حدود ۶ میلیون ساکن این شهر بدل شود.
⬅️آمارها نگران کننده اند: سطح آب های زیرزمینی کابل در دهه گذشته بین ۲۵ تا ۳۰ متر افت کرده و میزان برداشت سالانه، ۴۴ میلیون متر مکعب بیش از میزان تغذیه طبیعی آنهاست. اگر این روند ادامه یابد، پیش بینی یونیسف نشان میدهد که تا سال ۲۰۳۰، آب های زیر زمینی کابل خشک و احتمالاً حدود ۳ میلیون نفر آواره خواهند شد. نیمی از چاه های موجود، که منبع اصلی آب آشامیدنی مردم اند، هم اکنون خشک شده اند.
⬅️بیش از ۱۲۰ هزار چاه غیرمجاز و صدها کارخانه و گلخانه، سه آبراه زیرزمینی اصلی کابل را تقریبا با دو برابر ظرفیت طبیعی تخلیه می کنند. جمعیت کابل که در سال ۲۰۰۱ کمتر از یک میلیون بود، در سال ۲۰۲۵ به حدود ۶ میلیون نفر رسیده و این انفجار جمعیتی، الگوهای مصرف آب را به شدت دگرگون کرده است.
⬅️تغییرات اقلیمی این بحران را وخیم تر ساخته اند. افغانستان کشوری مستعد خشکسالی است و خشکسالی ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۴ بیش از ۱۱ میلیون نفر را تحت تأثیر قرار داد. آب حاصل از ذوب برف و یخچال های کوه هندوکش، که منبع اصلی تغذیه آب های زیرزمینی کابل هستند، سال به سال کاهش یافته است. در زمستان ۲۰۲۳–۲۰۲۴، افغانستان تنها ۴۵ تا ۶۰ درصد بارندگی متوسط فصلی را دریافت کرد.
⬅️طبق گزارشات، تا ۸۰ درصد از آب زیرزمینی کابل به فاضلاب، سموم و مواد شیمیایی خطرناک مانند آرسنیک و نیترات آلوده شده است، که این آلودگی ها خطر بیماری را به ویژه برای کودکان و سالمندان افزایش می دهد. کمبود آب سالم باعث بسته شدن مکاتب و مراکز صحی در ساحلت شده و قیمت خرید آب برای خانواده هایی که به چاه دسترسی ندارند، بسیار بالا رفته است.
⬅️برخی شرکت های خصوصی از این بحران سودجویی می کنند، آب زیرزمینی عمومی را استخراج کرده و با قیمت گزاف به مردم می فروشند. در نظرسنجی آکسفام در سال ۲۰۰۸، ۴۰ درصد از پاسخ دهندگان، بحران آب را عامل اصلی منازعات قبیله ای و محلی دانسته اند.
⬅️شکست های مدیریتی، هم در دوره جمهوریت و هم پس از آن، این بحران را تشدید کرده اند. با وجود ده هها کمک های بین المللی، زیرساخت های آب کابل هنوز بسیار ناکافی اند. حفر چاه های کنترلنشده به آلودگی و تخلیه بیش از حد منجر شده و سدهایی مانند قرغه نیز به دلیل رسوب گذاری و فقدان تعمیرات، کارایی خود را از دست دادهاند.
⬅️پس از سقوط جمهوری در ۲۰۲۱، انزوای بین المللی دولت امارت اسلامی باعث توقف ۳ میلیارد دالر کمک های مربوط به آب و بهداشت شد. توقف فعالیتهای اداره انکشاف ایالات متحده نیز اثرات مخربی بر برنامههای انسانی، بهویژه در حوزه آب در کابل، داشته است.
⬅️بحران آب کابل نشانگر ناکامی در حکمرانی، هماهنگی انسانی، نظارت بر منابع و برنامهریزی زیرساختی است. این بحران می تواند نوید دهنده فروپاشی اقلیمی یک کلان شهر باشد. بدون اقدامات فوری برای احیای آبراه های زیرزمینی و رفع انسداد مسیرهای کمک، کابل ممکن است نخستین پایتخت مدرن جهان باشد که کاملا ذخایر آب خود را از دست می دهد - فاجعه ای با پیامدهای وسیع انسانی، سیاسی و اقتصادی.
🔜 @tarjomanaf
