🔵در سالهای اخیر، روابط افغانستان و پاکستان بیش از هر زمان دیگری تحت تأثیر پرونده امنیتی قرار گرفته است. هرگاه حملهای در ایالت خیبرپختونخوا یا مناطق قبایلی پاکستان رخ داده، بخشی از مقامهای نظامی و امنیتی پاکستان انگشت اتهام را به سوی افغانستان نشانه رفتهاند و مدعی شدهاند که عاملان این حملات از خاک افغانستان فعالیت میکنند. این ادعاها به یکی از محورهای ثابت سیاست رسمی اسلامآباد در قبال کابل تبدیل شده است.
🔹در مقابل، طالبان بارها این اتهامات را رد کرده و تأکید نموده است که اجازه استفاده از خاک افغانستان علیه هیچ کشوری را نمیدهد. مقامهای افغان استدلال میکنند که ریشه بخش بزرگی از ناامنیهای پاکستان در داخل آن کشور قرار دارد و نمیتوان همه بحرانهای امنیتی را به بیرون از مرزها نسبت داد.
🔹همزمان با افزایش حملات در مناطق مرزی، تنشهای سیاسی میان دو کشور نیز شدت یافته است. حملات هوایی پاکستان در داخل خاک افغانستان، با واکنش شدید کابل روبهرو شد و مقامهای افغان آن را نقض حاکمیت ملی کشور دانستند. گزارشهای بینالمللی نیز وقوع این حملات و اختلاف روایتها درباره اهداف آن را ثبت کردهاند.
🔹در چنین فضایی، هر اظهارنظر از سوی چهرههای بانفوذ پاکستانی اهمیت ویژهای پیدا میکند؛ زیرا نشان میدهد که حتی در داخل پاکستان نیز درباره سیاستهای امنیتی دولت و ارتش اجماع کامل وجود ندارد. بخشی از سیاستمداران و رهبران مذهبی این کشور معتقدند که تداوم سیاست اتهامزنی به افغانستان نهتنها مشکل امنیتی پاکستان را حل نکرده، بلکه بر پیچیدگی بحران افزوده است.
🔹مولانا فضلالرحمن در سخنان اخیر خود یکی از جدیترین نقدها را متوجه نهادهای امنیتی پاکستان ساخت. او با اشاره به ناامنیهای گسترده در خیبرپختونخوا، این پرسش را مطرح کرد که اگر مراکز تروریستی در افغانستان مشخص و شناختهشده هستند، پس چرا حملات در داخل پاکستان همچنان ادامه دارد.
🔹رهبر جمعیت علمای اسلام تأکید کرد که مردم خیبرپختونخوا هر روز شاهد حمله به پوستهها، ترورهای هدفمند و عملیات انتحاری هستند؛ اما بهجای پاسخگویی درباره ضعفهای امنیتی داخلی، توجه افکار عمومی به سمت افغانستان سوق داده میشود. این موضع در ادامه انتقادهای قبلی او از عملیاتهای نظامی و سیاستهای امنیتی اسلامآباد مطرح شده است.
🔹سخنان مولانا فضلالرحمن نشان میدهد که بخشی از نخبگان سیاسی پاکستان نیز روایت رسمی ارتش را کافی و قانعکننده نمیدانند. آنان معتقدند که صرف نسبت دادن حملات به افغانستان، پاسخ مناسبی برای پرسشهای مربوط به ناکامیهای امنیتی در داخل پاکستان نیست.
🔹به نظر میرسد تداوم اتهامزنی به طالبان افغانستان میتواند در عمل به انزوای سیاسی کابل منجر شود. برجستهسازی مداوم تهدیدات فرامرزی، زمینه را برای افزایش فشارهای بینالمللی بر حکومت افغانستان فراهم میسازد و در برخی موارد حتی میتواند به توجیه مداخلات یا حضور امنیتی بازیگران خارجی در منطقه کمک کند. این دیدگاه البته محل مناقشه است و از سوی مقامهای پاکستانی پذیرفته نمیشود.
🔹افغانستان پس از خروج نیروهای امریکایی وارد مرحلهای تازه شده و هرگونه تلاش برای بازگرداندن چارچوبهای امنیتی گذشته، با واقعیتهای جدید منطقه سازگار نیست. از نگاه آنان، سیاست مبتنی بر فشار و متهمسازی نهتنها کمکی به ثبات نمیکند، بلکه بیاعتمادی میان دو کشور را تشدید میسازد.
🔹در این میان، اهمیت سخنان مولانا فضلالرحمن در آن است که این انتقادها نه از کابل، بلکه از درون پاکستان مطرح میشود؛ کشوری که خود سالها درگیر پیامدهای سیاستهای امنیتی پیچیده و جنگهای نیابتی در منطقه بوده است.
🔸خیبرپختونخوا؛ میدان بحران و پرسشهای بیپاسخ
🔹ایالت خیبرپختونخوا در سالهای اخیر به کانون اصلی ناامنی در پاکستان تبدیل شده است. گزارشهای متعدد از حمله به پاسگاههای امنیتی، کمین علیه نیروهای نظامی و عملیاتهای انتحاری در این منطقه منتشر شده است. حتی برخی نهادهای بینالمللی ثبتکننده منازعات نیز از افزایش چشمگیر حملات مسلحانه در پاکستان خبر دادهاند.
🔹در بسیاری از این رویدادها، مهاجمان توانستهاند اهداف امنیتی را مورد حمله قرار دهند؛ موضوعی که پرسشهایی جدی درباره کارآمدی ساختارهای اطلاعاتی و نظامی پاکستان ایجاد کرده است. مخالفان دولت میگویند که باوجود بودجه هنگفت نظامی و حضور گسترده نیروهای امنیتی، همچنان بخشهایی از این منطقه با ناامنی مزمن مواجه است.
ادامه دارد ...
https://tahlilroz.com/?p=12291
🆔@Tahlilroz_af
