🔸دیپاک ووهرا، دیپلمات باسابقه و سفیر پیشین هند در ارمنستان، در گفت‌وگویی در پادکست «دسیمارتینی» به بررسی روابط افغانستان، پاکستان و هند پرداخت و گفت تحولات پس از بازگشت امارت اسلامی به قدرت نشان داد که محاسبات اولیه اسلام‌آباد درباره افغانستان با واقعیت‌های بعدی همخوانی نداشت. ووهرا پیشتر نیز مواضع مشابهی درباره نقش پاکستان و روابط هند با افغانستان مطرح کرده است.
 
🔸ووهرا گفت پس از خروج آمریکا از افغانستان در سال ۲۰۲۱، در پاکستان این تصور وجود داشت که با بازگشت امارت اسلامی، نفوذ اسلام‌آباد بر کابل افزایش خواهد یافت و حتی امکان استفاده از این شرایط در رقابت با هند، به‌ویژه در مسئله کشمیر، فراهم می‌شود. به گفته او، پنج سال بعد نتیجه تقریباً معکوس شده است؛ روابط کابل و اسلام‌آباد با تنش‌های جدی روبه‌رو شده و در مقابل، مناسبات افغانستان و هند به سمت تعامل بیشتر حرکت کرده است.
 
🔸این دیپلمات پیشین هندی، ریشه بخشی از اختلافات کنونی را در نگاه پاکستان به افغانستان دانست. به باور او، اسلام‌آباد انتظار داشته است حکومت افغانستان در مسائل منطقه‌ای و امنیتی با خواسته‌های پاکستان هماهنگ باشد، در حالی که امارت اسلامی پس از به‌دست‌گرفتن قدرت تلاش کرده استقلال خود را در سیاست خارجی حفظ کند. ووهرا گفت افغان‌ها نسبت به استقلال سیاسی خود حساس‌اند و رابطه‌ای را که در آن یک کشور نقش مسلط داشته باشد، به آسانی نمی‌پذیرند.
 
🔸او همچنین به سابقه روابط پاکستان با امارت اسلامی اشاره کرد و گفت همکاری اسلام‌آباد با آمریکا پس از حملات یازدهم سپتامبر ۲۰۰۱ و سقوط حکومت نخست امارت اسلامی، بر نگاه برخی رهبران این جریان به پاکستان تأثیر گذاشت. از دید او، این پیشینه تاریخی در کنار اختلافات کنونی، از جمله تنش‌های مرزی و مسائل امنیتی، به بی‌اعتمادی میان دو طرف دامن زده است.
 
🔸ووهرا در مقابل، سیاست هند را متفاوت توصیف کرد و گفت دهلی‌نو پس از سال ۲۰۲۱، باوجود تغییر نظام سیاسی افغانستان، ارتباط خود با این کشور را به‌طور کامل قطع نکرد. وی به کمک‌های هند شامل مواد غذایی، گندم، دارو و واکسن اشاره کرد و گفت دهلی‌نو تلاش کرده روابط خود با افغانستان را براساس نیازهای عملی و احترام متقابل تنظیم کند. گسترش تعاملات کابل و دهلی‌نو طی سال‌های اخیر نیز در گزارش‌های مستقل مورد توجه قرار گرفته است.
 
🔸به گفته ووهرا، پاکستان نتوانست امارت اسلامی را آن‌گونه که انتظار داشت در مدار سیاست منطقه‌ای خود نگه دارد. او معتقد است کابل خواهان رابطه با اسلام‌آباد است، اما نه رابطه‌ای که در آن سیاست خارجی افغانستان از بیرون تعیین شود. از نگاه وی، همین تفاوت در برداشت دو طرف از ماهیت رابطه، یکی از عوامل تداوم تنش میان افغانستان و پاکستان است.
 
🔸ووهرا در جمع‌بندی اظهاراتش، روند پنج سال گذشته را نشانه تغییر معادلات منطقه‌ای دانست؛ شرایطی که در آن پاکستان برخلاف انتظارات اولیه نتوانسته نفوذ مورد نظر خود را در افغانستان تثبیت کند و هم‌زمان زمینه برای گسترش روابط کابل با هند فراهم شده است. به باور او، ادامه این روند به نحوه برخورد اسلام‌آباد با استقلال سیاسی افغانستان و توانایی دو طرف برای بازتعریف روابط بر مبنای برابری و احترام متقابل بستگی خواهد داشت.
🔜 @tarjomanaf