🔸روزنامه «دیلی اکسلسیور» در یادداشتی به قلم میجر جنرال بازنشسته رانجان ماهاجان، وضعیت بلوچستان را یکی از جدیترین بحرانهای سیاسی و امنیتی پاکستان توصیف کرده و نوشته است که افزایش فعالیت گروههای جداییطلب، عملیات نیروهای امنیتی و نارضایتیهای تاریخی، این ایالت را بار دیگر به یکی از کانونهای تنش در جنوب آسیا تبدیل کرده است.
🔸در این یادداشت آمده است که بلوچستان با وجود برخورداری از ذخایر گسترده طلا، مس، زغالسنگ، گاز و دیگر منابع معدنی و همچنین موقعیت راهبردی در مسیر کریدور اقتصادی چین و پاکستان (CPEC)، همچنان از فقیرترین و کمترتوسعهیافتهترین مناطق پاکستان به شمار میرود. نویسنده ریشه بحران را تنها در فعالیت گروههای مسلح نمیبیند، بلکه معتقد است اختلاف بر سر توزیع منابع، میزان خودمختاری سیاسی، نقش دولت مرکزی و حضور گسترده ساختارهای امنیتی، طی دههها بر نارضایتیها افزوده است.
🔸براساس این تحلیل، مسئله ناپدیدشدن اجباری افراد و ادعاهای مربوط به نقض حقوق بشر نیز بخش مهمی از روایت جریانهای بلوچ را تشکیل میدهد. خانوادهها و سازمانهای حقوق بشری، نهادهای امنیتی پاکستان را مسئول شماری از این موارد معرفی میکنند، در حالی که اسلامآباد بسیاری از این اتهامات را رد کرده یا درباره آمار ارائهشده اختلاف نظر دارد.
🔸بخش دیگری از یادداشت به ساختار گروههای مسلح بلوچ اختصاص یافته است. نویسنده، ارتش آزادیبخش بلوچستان (BLA) را شبکهای نسبتاً پراکنده و متشکل از هستهها و واحدهای مختلف معرفی میکند که طی سالهای اخیر حملات خود علیه نیروهای امنیتی پاکستان و اهداف مرتبط با چین را افزایش داده است. در کنار آن، گروههایی مانند جبهه آزادیبخش بلوچستان، ارتش متحد بلوچ و گارد جمهوریخواه بلوچ نیز فعالیت دارند. برخی ادعاهای عملیاتی و آمار تلفات مطرحشده در مقاله بر گزارشهای منبعباز یا ادعاهای طرفهای درگیر استوار است و بهطور مستقل تأیید نشدهاند.
🔸نویسنده میگوید تشدید عملیات نظامی از سوی پاکستان نتوانسته ریشههای بحران را از میان ببرد. به باور او، برخورد صرفاً امنیتی ممکن است در کوتاهمدت فعالیت گروههای مسلح را محدود کند، اما بدون رسیدگی به مطالبات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی، زمینه نارضایتی همچنان باقی خواهد ماند.
🔸این مقاله همچنین بر اهمیت چین در معادله بلوچستان تمرکز دارد. حملات علیه شهروندان و پروژههای چینی، پکن را به افزایش فشار بر اسلامآباد برای تأمین امنیت پروژههای CPEC واداشته است؛ با این حال نویسنده احتمال مداخله مستقیم و گسترده نظامی چین در بلوچستان را پایین ارزیابی میکند.
🔸در بخش بحثبرانگیز دیگری، نویسنده که از منظر هندی به مسئله نگاه میکند، پیشنهاد میدهد دهلینو موضوع حقوق بشر و وضعیت سیاسی بلوچستان را در مجامع بینالمللی برجسته کند، اما از حمایت مستقیم از جداییطلبی یا ورود به جنگ نیابتی خودداری کند.
🔸جمعبندی مقاله این است که بحران بلوچستان را نمیتوان صرفاً با ابزار نظامی حل کرد. نویسنده معتقد است آینده این منطقه به توانایی اسلامآباد برای ایجاد سازوکاری سیاسی مبتنی بر پاسخگویی، مشارکت محلی، توزیع عادلانهتر درآمد منابع و توجه به هویت قومی و ملی بلوچها بستگی دارد. از نگاه او، ادامه چرخه شورش و سرکوب بدون یک توافق سیاسی پایدار، احتمالاً بلوچستان را همچنان به یکی از پیچیدهترین بحرانهای داخلی پاکستان تبدیل خواهد کرد.
🔜 @tarjomanaf
