🔸نجیب‌الله علی‌خیل در ارزیابی نقش روسیه در افغانستان و منطقه در پلتفورم ایکس خود می‌نویسد که سیاست مسکو بر سه محور اصلی استوار است: نگرانی‌های امنیتی، حفظ نفوذ ژئوپولیتیکی و گسترش اتصال اقتصادی.

🔸به باور علی‌خیل، روسیه به‌عنوان یکی از بازیگران مهم منطقه، در قبال افغانستان اهداف متعددی را دنبال می‌کند که ریشه در راهبرد بلندمدت این کشور دارند.

🔸در بُعد امنیتی، افغانستان با سه کشور آسیای مرکزی حدود ۲۳۰۰ کیلومتر مرز مشترک دارد و روسیه این منطقه را بخشی از کمربند امنیتی خود می‌داند. از همین رو، فعالیت داعش و برخی دیگر از گروه‌های تروریستی در افغانستان، از نگرانی‌های اصلی مسکو است. علی‌خیل معتقد است که روسیه برای مقابله با این تهدیدها، به دنبال حفظ روابط با طالبان، تبادل اطلاعات و ایجاد هماهنگی برای جلوگیری از فعالیت این گروه‌هاست.

🔸در بُعد ژئوپولیتیکی، خروج امریکا از افغانستان و تغییر موازنه قدرت در منطقه، زمینه‌ای فراهم کرده است تا روسیه برای ایفای نقشی محوری در مسائل افغانستان تلاش کند. به نوشته علی‌خیل، مسکو در پی هماهنگی با چین، ایران، هند، کشورهای آسیای مرکزی و پاکستان است تا با همکاری دیگر بازیگران منطقه، ساختار امنیتی منطقه‌ای را تقویت و نفوذ احتمالی غرب را مهار یا دست‌کم محدود کند. او بخشی از تلاش‌های دیپلماتیک در تازه‌ترین نشست فارمت مسکو را نیز در همین چارچوب ارزیابی می‌کند.

🔸در حوزه اقتصادی، روسیه در بلندمدت به افغانستان به‌عنوان مسیر و دهلیزی مهم برای اتصال آسیای مرکزی به آسیای جنوبی نگاه می‌کند. به باور علی‌خیل، طولانی‌شدن جنگ اوکراین، مسکو را به جست‌وجوی مسیرهای جایگزین سوق داده است. او پروژه خط آهن ترانس‌افغان را که قرار است ازبکستان را از طریق خاک افغانستان به پاکستان و دریای عرب متصل کند، بخشی از راهبرد اقتصادی روسیه می‌داند.

🔸علی‌خیل در جمع‌بندی تأکید می‌کند که نگرانی‌های امنیتی، اولویت نخست روسیه است؛ حفظ نفوذ در معادلات منطقه‌ای، هدف میان‌مدت و توسعه تجارت و ترانزیت از مسیر افغانستان، بخشی از راهبرد بلندمدت این کشور به شمار می‌رود. با این حال، این سه محور به یکدیگر پیوند دارند و تحقق آن‌ها با چالش‌های فراوان روبه‌روست.

@tarjomanaf