وقتی پنج سال پیش طالبان وارد پنجشیر شدند، خشونت نظامی شدیدی علیه مردم این ولایت اعمال کردند. جلوههایی از این خشونت هنوز هم در پنجشیر جریان دارد. اما امروز باشندگان پنجشیر گونهی دیگری از فشار طالبان را تجربه میکنند که با توجه به فقر گسترده در این ولایت، برای اکثر مردم کمرشکن است: فشار عشر و زکات. طالبان در پنجشیر جمعآوری عشر و زکات را با فشار، تهدید و زور سلاح دنبال میکنند. کشاورزان و دامداران میگویند مأموران طالبان بدون درنظرداشت فقر و نیازمندی مردم، از محصول اندک زمینها و مواشی آنان عشر و زکات میگیرند و حتا برای روستاها سهمیهی پولی تعیین کردهاند.
در زیرمجموعهی ریاست زراعت طالبان در پنجشیر، آمریت جمعآوری عشر و زکات تشکیل شده و این تشکیلات به ولسوالیهای پنجشیر نیز گسترش یافته است. طالبان برای افزایش جمعآوری عشر و زکات، ۱۰ درصد از میزان عشر جمعآوریشده را بهعنوان تشویقی به کسانی میدهند که در روند جمعآوری عشر سهم دارند.
منابع مردمی در پنجشیر به روزنامه اطلاعات روز میگویند که این اقدام طالبان باعث شده است مأموران جمعآوری عشر و زکات فشار بیشتری بر کشاورزان و باغداران وارد کنند تا میزان بیشتری عشر جمعآوری شود و سهم بیشتری به جیب آنان برود.
پنجشیر ولایت کوهستانی است و در قیاس با ولایتهای همجوار خود، زمینهای کشاورزی و باغهای میوه اندکی دارد. از سوی دیگر، طالبان محدودیتهای شدیدی بر چرای مواشی باشندگان پنجشیر در اطراف کوهها وضع کردهاند؛ محدودیتهایی که باعث شده است درآمد کشاورزان و دامداران این ولایت در پنج سال حاکمیت دوبارهی طالبان کاهش یابد.
رحمتالله (نام مستعار)، یکی از کشاورزان در پنجشیر است. او میگوید امسال تنها ۳۰ سیر گندم از زمینهای خود برداشت کرده است که طالبان سه سیر گندم از او بهعنوان عشر گرفتهاند؛ در حالی که او در فقر زندگی میکند. هر سیر معادل هفت کیلوگرام است.
او به اطلاعات روز گفت: «ریاست زراعت طالبان قبلا لیست زمینهای زراعتی، باغهای میوه و مواشی باشندگان این ولایت را جدول نموده است و در هر روستا میروند و مطابق جدول از مردم عشر جمعآوری میکنند. اگر شخصی از دستور آنان سرپیچی کند، بازداشت میشود.»
رحمتالله دو فرزند دارد و بیشتر وقتها زندگی او وابسته به کمکهای اقوامش در خارج از کشور است؛ اما طالبان عشر محصول اندک زمین او را نیز گرفتهاند.
او گفت که امسال بهدلیل فقر و نیازمندی با کارمندان جمعآوری عشر طالبان گفتوگو و مشاجره کرده است، اما آنان در پاسخ به او گفتهاند: «این قانون امارت اسلامی است و ما مطابق به فرمان امیرالمؤمنین مجبور هستیم که از شما عشر جمع کنیم. داشتن و نداشتن شما به ما مهم نیست. شما پنجشیریها در هر موضوع جنجال میکنید. دلیل زیاد به ما نگو!»
رحمتالله میگوید از ترس اینکه طالبان او را به سرپیچی از قانون «امارت اسلامی» متهم و بازداشت کنند، ناگزیر شده است مقداری از محصول زمین خود را به آنان بدهد.
