خبرگزاری جمهور - کابل
با امضای یک قرارداد بزرگ نفتی میان طالبان و یک شرکت عربستانی در حوزهی «کشک-تیرپل»، ناظران امور از آغاز فصل جدیدی از بازیهای سیاسی و امنیتی در غرب کشور خبر میدهند؛ رویدادی که به باور تحلیلگران، نخستین گام عملی واشنگتن برای بازگشت به افغانستان در پوشش سرمایهگذاریهای عربی محسوب میشود.
حضور غیرمنتظرهی «زلمی خلیلزاد»، نمایندهی ویژه پیشین آمریکا برای امور افغانستان در مراسم امضای این قرارداد، گمانهزنیها پیرامون نقش پشتپرهی ایالات متحده در این پروژه را به حقیقت نزدیکتر کرده است.
افشاگری منبع استخباراتی از توافقات پنهانی در دوحه
در همین حال، یک منبع بلندپایه در نهادهای استخباراتی طالبان در گفتگوی اختصاصی و غیررسمی با خبرنگار خبرگزاری جمهور - که انتشار آن به دلیل حساسیتهای امنیتی با تاخیر صورت گرفت - ابعاد تازهای از این کلانپروژه را افشا کرد.
به گفتهی این منبع، امیرخان متقی، سرپرست وزارت خارجهی طالبان در جریان سفر چند ماه پیش خود به قطر، با مقامات ارشد استخباراتی آمریکا دیدارهای محرمانهای داشته است. در این نشستها توافق شده است تا جهت جلوگیری از تحریک حساسیتهای داخلی و ممانعت از واکنش بدنه سنتگرا و ضدآمریکایی طالبان، ورود ایالات متحده به افغانستان در گام نخست زیر نام و پوشش شرکتهای عربی انجام شود؛ پدیدهای که با گذشت زمان، زمینه را برای حضور علنیتر واشنگتن هموار خواهد ساخت.
این منبع استخباراتی که از قومیت اوزبیک است، تصریح کرد: «تحلیل جریان حاکم بر این است که حضور مجدد آمریکا در مراکزی مانند پایگاه نظامی بگرام و میدان هوایی شیندند هرات، بدون تضعیف نفوذ فارسیزبانان و شیعیان امکانپذیر نیست؛ چرا که از دیدگاه آنان، این جغرافیا و مولفههای اجتماعی پتانسیل همسویی با ایران را دارند و باید پیش از هرگونه استقرار، مهار و تضعیف شوند.»
معامله بر سر رسانهها و تحرکات اخیر علیه شیعیان
این منبع در بخش دیگری از اظهارات خود به جنجالهای اخیر پیرامون فشار بر نهادهای شیعی و تقابل وزیر عدلیهی طالبان پرداخت و ابعاد پنهان آن را شکافت. وی مدعی شد که در ابتدا سراجالدین حقانی با مسدودسازی کامل شبکه تلویزیونی «تمدن» و حوزه علمیه «خاتمالنبیین (ص)» مخالف بوده و طرح پرداخت مبلغ ۱۰۰ هزار دلار از سوی مالکان این رسانه و تغییر خط خبری آن به نفع طالبان (مشابه رویکرد فعلی شبکه طلوعنیوز) را پیشنهاد داده بود تا از تبلیغات به نفع ایران جلوگیری شود، اما در نهایت تصمیمگیریها به سمت برخوردهای سختگیرانهتر تغییر مسیر داد.
تعهدات دوطرفه؛ از بازسازی تصویر طالبان تا اعزام مستشاران آمریکایی
بر اساس اطلاعات دریافتی خبرگزاری جمهور، توافقات میان طرفین تنها به ابعاد اقتصادی و نظامی محدود نمیشود. واشنگتن متعهد شده است تا از طریق اعزام مستشاران سیاسی، طالبان را در تنظیم روابط بینالملل هدایت کرده و مسیر بهبود روابط این گروه با کشورهای اروپایی را هموار سازد. علاوه بر این، لابیها و رسانههای آمریکایی ماموریت یافتهاند تا با پوشش خبری متفاوت، اوضاع افغانستان تحت کنترل طالبان را برای افکار عمومی جهان و به ویژه جامعه داخلی آمریکا، مطلوب و باثبات جلوه دهند. در مقابل، حکومت سرپرست نیز موظف است به مرور زمان، ذهنیت جنگجویان افراطی خود را برای پذیرش حضور رسمی آمریکا آماده کند.
تصمیمگیری در انحصار یک حلقه خاص
نکته حائز اهمیت در افشاگریهای این منبع استخباراتی، انحصار شدید اطلاعات در سطح رهبری طالبان است. به گفتهی وی، این تصمیمات حیاتی وکلان، تنها توسط حلقه بسیار محدودی از مقامات ارشد طالبان اتخاذ شده و بدنه عام، فرماندهان میدانی و حتی بسیاری از چهرههای سرشناس و ضدآمریکایی این گروه از ابعاد واقعی این توافقات بیخبر نگه داشته شدهاند؛ موضوعی که میتواند در صورت آشکار شدن ابعاد کامل آن، چالش های درونی جدی برای حکومت سرپرست به همراه داشته باشد.