خبرگزاری جمهور:

منابع در اداره طالبان به خبرگزاری جمهور می‌گویند: عبدالحکیم شرعی، وزیر عدلیه طالبان، به مسئولان تلویزیون خصوصی شمشاد دستور داده است تا ساختمان این رسانه را تخلیه کرده و به اداره طالبان واگذار کنند.

به گفته منابع، وزیر عدلیه طالبان ساختمان و زمین تلویزیون شمشاد را دولتی عنوان کرده است.

اما با توجه به شناختی که از وضعیت افغانستان و مناسبات درونی طالبان دارم، این اقدام را بیشتر یک بازی «موش و پشک» برای کنترل افکار عمومی می‌دانم؛ به‌ویژه در شرایطی که طالبان دست‌کم تا اکنون دو رسانه شیعی، شماری از مساجد و مراکز علوم دینی شیعیان را بسته‌اند.

برداشت من این است که طالبان می‌خواهند با مطرح‌کردن موضوع ساختمان تلویزیون شمشاد چنین وانمود کنند که وزیر عدلیه این گروه، که به داشتن دیدگاه‌های تندروانه سلفی مشهور است، با همه رسانه‌ها و جریان‌ها برخورد یکسان دارد.

من باور دارم که حتی اگر ساختمان فعلی تلویزیون شمشاد تخلیه شود، بعید نیست طالبان ساختمان و امکانات مناسب‌تری در اختیار این رسانه قرار دهند و معاش کارمندان آن را نیز مانند معاش کارمندان طلوع‌نیوز پرداخت کنند.

این برداشت با توجه به سابقه برخورد طالبان با تلویزیون شمشاد چندان دور از ذهن نیست.

در نخستین نمایشگاه بین‌المللی امام ابوحنیفه(ره)، که با حضور سفیران کشورهایی که سفارت‌های‌شان در افغانستان فعال است برگزار شده بود، با جمعی از خبرنگاران برای پوشش این نمایشگاه رفتیم. زمانی که به محل برگزاری رسیدیم، حدود نیم ساعت منتظر ماندیم تا اجازه ورود داده شود.

در این مدت، جنگجویان طالبان مرتب می‌پرسیدند: «شمشاد والا نیامده است؟»

تا رسیدن خبرنگار تلویزیون شمشاد منتظر ماندیم. پس از رسیدن خبرنگار این رسانه، کارمندان شمشاد بدون بازرسی جنگجویان طالبان وارد نمایشگاه شدند؛ در حالی که دوربین و تجهیزات سایر رسانه‌ها با سگ بازرسی شد.

این برخورد، پرسش‌های جدی درباره تفاوت رفتار طالبان با رسانه‌های مختلف ایجاد می‌کند.

از سوی دیگر، در زمان حکومت اشرف غنی نیز تلویزیون شمشاد به‌طور مشخص در میزگردها و گفت‌وگوهای سیاسی خود از طالبان تبلیغ می‌کرد و مواضع این گروه را بازتاب می‌داد.

با چنین سابقه‌ای، این پرسش مطرح است که چگونه ممکن است وزیر عدلیه طالبان ناگهان خواهان تخلیه و مصادره جایداد تلویزیون شمشاد شود؟

بر فرض اینکه ساختمان این رسانه تخلیه شود، اگر هدف صرفاً مدیریت افکار عمومی و نمایش برخورد یکسان با رسانه‌ها باشد، بعید نیست ساختمان دیگری با امکانات بهتر در اختیار شمشاد قرار گیرد.

رسانه‌های نزدیک به طالبان

در حال حاضر چندین رسانه با حمایت مالی طالبان در کابل فعالیت دارند و به نفع این گروه تبلیغ می‌کنند.

بودجه رادیو امید از سوی وزارت دفاع طالبان پرداخت می‌شود و بسیاری از رسانه‌هایی که در کابل فعالیت دارند نیز با طالبان تفاهم کرده و برای ادامه فعالیت خود در چارچوب مورد قبول این گروه، به نفع طالبان تبلیغ می‌کنند.

در چنین شرایطی، مسئله تنها بر سر مالکیت یک ساختمان نیست؛ بلکه بحث اصلی بر سر چگونگی شکل‌گیری فضای رسانه‌ای افغانستان تحت حاکمیت طالبان است.

طالبان از یک‌سو رسانه‌ها و مراکز دینی و فرهنگی شیعیان را محدود یا تعطیل می‌کنند و از سوی دیگر، شماری از رسانه‌های همسو یا نزدیک به خود را برای حفظ روایت مورد نظرشان در فضای عمومی نگه می‌دارند.

آنچه در افغانستان تحت حاکمیت طالبان دیده می‌شود، برای من به‌عنوان خبرنگاری که سال‌ها در فضای رسانه‌ای کشور فعالیت داشته‌ام، چیزی جز مرگ آزادی بیان نیست.

رسانه‌ها در چنین شرایطی یا زیر فشار قرار گرفته‌اند، یا برای بقای اقتصادی و امنیتی خود ناگزیر به تفاهم با طالبان شده‌اند. نتیجه آن نیز شکل‌گیری فضای رسانه‌ای استبدادی و تبدیل‌شدن بخشی از رسانه‌ها به ابزار تبلیغاتی حاکمیت است.

از همین منظر، ماجرای ساختمان تلویزیون شمشاد را نیز باید فراتر از یک دعوای ملکی دید؛ زیرا پرسش اساسی این است که آیا طالبان واقعاً قصد برخورد با این رسانه را دارند یا اینکه این اقدام بخشی از یک بازی سیاسی برای کنترل افکار عمومی و ایجاد این تصور است که طالبان با همه رسانه‌ها به یک شیوه برخورد می‌کنند.

https://www.jomhornews.com