🔸رونالد نیومن، سفیر پیشین آمریکا در افغانستان، میگوید بازگشایی سفارت ایالات متحده در کابل در آینده امکانپذیر است، اما هرگونه عادیسازی روابط با امارت اسلامی باید تدریجی و در برابر اقدامات مشخص کابل انجام شود. او در گفتوگو با شبکه i24NEWS گفته است که واشنگتن دلایلی برای بازگشت دیپلماتیک به افغانستان دارد، هرچند سیاستهای امارت اسلامی در قبال زنان و برخی مسائل امنیتی، چنین تصمیمی را از نظر سیاسی برای آمریکا دشوار میکند.
🔸این اظهارات پس از آن مطرح شده که امیرخان متقی، وزیر خارجه امارت اسلامی، در گفتوگو با نیویورکتایمز از آمریکا خواست سفارت خود را در کابل بازگشایی کند و روابط دیپلماتیک و اقتصادی با افغانستان را از سر بگیرد. متقی با تأکید بر پایان «فصل جنگ»، از شرکتهای آمریکایی برای سرمایهگذاری در معادن، بندها و جادههای افغانستان دعوت کرد، اما بازگشت نیروهای نظامی آمریکا را منتفی دانست. نیومن میگوید این موضع تازهای نیست؛ زیرا امارت اسلامی حتی در جریان مذاکرات دوحه نیز خواهان پایان حضور نظامی آمریکا بود، نه قطع کامل روابط سیاسی.
🔸به گفته سفیر پیشین آمریکا، پیش از سقوط دولت اشرف غنی در آگست ۲۰۲۱ نیز واشنگتن انتظار داشت پس از انتقال قدرت، سفارت خود را در کابل حفظ کند، اما فرار غنی و ورود سریع نیروهای امارت اسلامی به پایتخت این سناریو را برهم زد. با وجود نبود روابط رسمی، نیومن معتقد است دو طرف اکنون نیز در برخی پروندهها بهصورت عملگرایانه تعامل دارند. مذاکرات درباره شهروندان آمریکایی بازداشتشده در افغانستان و احتمال وجود زمینههای مشترک برای مقابله با داعش خراسان از جمله این موارد است.
🔸نیومن در عین حال ارزیابی دوگانهای از تحولات پنج سال گذشته ارائه کرده است. به باور او، امارت اسلامی در برخی زمینهها تغییر کرده، اما سیاستهای آن در قبال زنان نهتنها تغییر مثبتی نداشته بلکه محدودتر شده است. او همچنین درباره روابط کابل با گروههای مسلح منطقهای ابراز تردید کرده و گفته است به نظر میرسد القاعده تا حدی تحت کنترل قرار دارد، اما درباره میزان این کنترل ابهام وجود دارد و مسئله تحریک طالبان پاکستان نیز همچنان حل نشده است.
🔸این دیپلمات پیشین هشدار داده است که کنارگذاشتن کامل افغانستان نیز برای واشنگتن بدون هزینه نخواهد بود. به گفته او، تجربه تاریخی نشان داده هر زمان آمریکا افغانستان را نادیده گرفته، پیامدهای امنیتی آن در مقطعی متوجه منافع واشنگتن شده است. در شرایطی که روسیه امارت اسلامی را به رسمیت شناخته و چین و شماری از کشورهای منطقه روابط سیاسی و اقتصادی خود را با کابل گسترش دادهاند، نیومن معتقد است نگرانی اصلی آمریکا باید احتمال سرایت بیثباتی افغانستان به آسیای مرکزی و جنوب آسیا باشد.
🔸در بخش اقتصادی، نیومن ظرفیت معدنی افغانستان را برای شرکتهای آمریکایی «بالقوه جذاب» دانسته، اما تأکید کرده است که بهرهبرداری گسترده از این منابع در کوتاهمدت واقعبینانه نیست. از نگاه او، سرمایهگذاری بزرگ به امنیت پایدار، حاکمیت قانون و اطمینان شرکتها از دوام شرایط نیاز دارد؛ پیششرطهایی که به باور وی هنوز به اندازه کافی فراهم نشدهاند.
🔸نیومن همچنین بخشی از شکست پروژه بیستساله آمریکا در افغانستان را ناشی از اشتباهات واشنگتن و بخشی را نتیجه ضعف ساختار سیاسی دولت پیشین دانسته است. او میگوید آمریکا ابتدا منابع کافی برای بازسازی اختصاص نداد و سپس میلیاردها دالر را با سرعتی وارد افغانستان کرد که نهادهای این کشور توان جذب آن را نداشتند؛ وضعیتی که زمینه اتلاف منابع و فساد را فراهم کرد. همزمان، رهبران و چهرههای قدرتمند دولت پیشین نیز با تصور تداوم حمایت امنیتی آمریکا، انگیزه کافی برای ساختن یک دولت منسجم و خوداتکا نداشتند.
🔸سفیر پیشین آمریکا در پایان تأکید کرده است که اگر روابط واشنگتن و کابل وارد مرحله تازهای شود، باید بر اصل «اقدام واقعی در برابر اقدام واقعی» استوار باشد. به گفته او، بازگشایی سفارت یا هر امتیاز دیگری نباید صرفاً در برابر وعدههای سیاسی انجام شود؛ بلکه دو طرف باید گامبهگام و همزمان اقدامات مشخصی انجام دهند، زیرا پس از دههها جنگ و بیاعتمادی، هیچیک دلیلی برای اعتماد کامل به دیگری ندارد.
🔜 @tarjomanaf
