🟡 مطلبی از الجزیره
⬅️در روز ۱۵ آپریل، شهباز شریف، نخست وزیر پاکستان، در یک گردهمایی بزرگ با حضور بیش از هزار مهاجر پاکستانی در مرکز کنوانسیون جناح اسلامآباد، دیاسپورای پاکستانی را «افتخار ملت» خواند و از آن ها به دلیل نقش شان در توسعه ی کشور ستایش کرد. اما فراتر از تعارفهای سیاسی، شریف وعده داد که دولتش مجموعه ای از تسهیلات را برای مهاجران فراهم خواهد کرد: از جمله دادگاه های ویژه برای رسیدگی سریع به دعاوی آن ها، سهمیه در نهادهای آموزشی، تسهیل روند مهاجرتی در فرودگاه ها، معافیت های مالیاتی، و اعطای جوایز سالانه به ۱۵ مهاجر برجسته.
⬅️اما این حرکت دولت صرفاً اقدامی اقتصادی یا فرهنگی تلقی نمی شود. بسیاری از تحلیلگران معتقدند که این ابتکار دولت تلاشی هدفمند برای تضعیف نفوذ سیاسی عمران خان در میان قشر دیاسپوراست؛ چرا که حزب تحریک انصاف به رهبری خان، در میان پاکستانی های خارج از کشور – به ویژه در ایالات متحده و بریتانیا - از محبوبیت چشم گیری برخوردار است.
⬅️بر اساس برآوردها، نزدیک به ۱۰ میلیون پاکستانی در سراسر جهان زندگی می کنند. بیش از ۱.۶ میلیون در بریتانیا و ۷۰۰ هزار در آمریکا ساکن اند. همین جمعیت قابل توجه باعث شده تا دیاسپورا به یکی از بازیگران مهم در شکل دهی به نگرش کشورهای غربی نسبت به تحولات سیاسی پاکستان تبدیل شود.
⬅️پس از برکناری عمران خان از قدرت در آپریل ۲۰۲۲ و سپس بازداشت وی در اگست ۲۰۲۳، حزب او با سرکوب گسترده مواجه شده و ادعا می کند که نتایج انتخابات فبروری ۲۰۲۴ توسط ارتش و دولت دست کاری شده است. این اتهامات، واکنش های زیادی را در سطح بین المللی برانگیخت و حتی به برگزاری جلسات کنگره آمریکا درباره وضعیت دموکراسی در پاکستان انجامید. گروه های فشار و لابی های مهاجران پاکستانی در این تحولات نقشی مهم ایفا کرده اند.
⬅️با توجه به این واقعیت، دولت شهباز شریف اکنون می کوشد با نمایش حسن نیت و ارائه امتیازات ملموس، بر بخشی از افکار عمومی دیاسپورا تأثیر بگذارد و نشان دهد که مهاجران پاکستانی، صرفاً هواداران عمران خان نیستند. ملیحه لودهی، سفیر پیشین پاکستان در آمریکا، این تلاش ها را «دوهدفه» می داند: مقابله با نفوذ عمران خان در قلب دیاسپورا و ترغیب آن ها به سرمایه گذاری در داخل کشور.
⬅️طلعت حسین، تحلیلگر سیاسی مقیم اسلام آباد نیز می گوید که ادعای PTI درباره تسلط کامل بر احساسات سیاسی دیاسپورا، اغراقآمیز است و چنین گردهمایی هایی می تواند این تصویر را به چالش بکشد.
⬅️با وجود هشدارهای عمران خان در دسامبر گذشته - مبنی بر توقف ارسال پول توسط مهاجران برای فشار بر دولت - داده های اقتصادی مسیر متفاوتی را نشان می دهند. در سال ۲۰۲۴، پاکستان بالاترین میزان حواله های ارزی در تاریخ خود را ثبت کرد: ۳۴.۱ میلیارد دالر، افزایشی ۳۲ درصدی نسبت به سال گذشته. تنها در ماه مارچ، بیش از ۴ میلیارد دالر پول توسط مهاجران به کشور فرستاده شد.
⬅️اگر این شاخص اقتصادی را بهعنوان معیار ارزیابی نفوذ سیاسی دیاسپورا در نظر بگیریم، به نظر می رسد که قدرت تحریک انصاف در میان مهاجران کمتر از آن چیزی است که ادعا می شود.
⬅️با این حال، شهباز شریف در تلاش است تا با بهره گیری از فضای اقتصادی و وعده های حمایتی، مهاجران را به سرمایه گذاری در کشور ترغیب کند. او در سخنرانی خود گفت: «من رئیس شما خواهم بود. دولت و کابینه ام از سرمایه گذاری های شما حمایت و محافظت خواهند کرد.»
⬅️از سوی دیگر، ژنرال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان که نقشی کلیدی در تصمیم گیری های کلان کشور دارد، نگرانی ها درباره ی فرار مغزها را رد کرد و روند مهاجرت نیروهای متخصص از کشور را «کسب مغزها» خواند.
⬅️در مجموع، تلاش های تازه ی دولت برای جلب حمایت دیاسپورا را باید بخشی از استراتژی کلی تر آن برای توازن بخشی به نفوذ عمران خان در فضای سیاسی داخل و خارج از کشور دانست. نبرد برای تصاحب دل های دیاسپورا، به صحنه ای تازه در رقابت های سیاسی پاکستان تبدیل شده است.
🔜 @tarjomanaf
